เบต้ากลูแคน และประสิทธิภาพ

ใครๆที่ทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ก็ย่อมที่จะต้องการให้ สารที่ทานเข้าไป มีประสิทธิภาพสูงสุดด้วยกันทั้งนั้น ซึ่งสารแต่ละชนิด จะมีองค์ประกอบ ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพต่างๆกัน ในที่นี้จะขอกล่าวถึงเฉพาะเบต้ากลูแคนว่า อะไรคือองค์ประกอบสำคัญในการที่จะทำให้เบต้ากลูแคน มีประสิทธิภาพสูงสุด? 

ความบริสุทธิ์ เบต้ากลูแคน

คนจำนวนมากมักจะคิดว่า ถ้าสารมีความบริสุทธิ์สูงสุด ก็จะให้ประสิทธิภาพสูงสุด ดังนั้นจึงมักมองหา ความบริสุทธิ์ของสารเป็นสำคัญ เรื่องนี้เป็นความจริงหากเป็นสารเคมีทั่วไป แต่สำหรับสารชีวภาพอย่างเบต้ากลูแคนแล้ว จะมีการทำงาน ที่แตกต่างจากสารเคมีทั่วไป โดยการทำงานของสารชีวภาพ จะยิ่งกว่าการทำงานของลูกกุญแจ กับแม่กุญแจ ซึ่งถ้าลูกกุญแจมีขนาด และรูปร่างที่พอไขได้ ก็จะไขแม่กุญแจได้ แต่จะส่งผลให้เกิดปฏิกิริยาทางชีวภาพต่อเนื่องกันไปหลากหลายชนิด ในประสิทธิภาพที่ต่างกัน ทั้งเชิงบวกและลบ จึงต้องการเบต้ากลูแคน ที่มีรูปร่างถูกต้องจริงๆ

ถ้าเปรียบเม็ดเลือดขาวเหมือนแม่กุญแจ เบต้ากลูแคนก็จะเหมือนลูกกุญแจ ความเฉพาะของการจับกัน ระหว่างเม็ดเลือดขาว และเบต้ากลูแคน จะส่งผลถึงการปรับสมดุลภูมิคุ้มกันเช่น เบต้ากลูแคนจากเห็ดหลินจือ ส่วนใหญ่ มีประสิทธิภาพเพียง 40% เท่านั้น ส่วนเบต้ากลูแคนจากสาหร่าย จะกระตุ้นสมดุล Th17 แทนที่จะเกิดสมดุล Th1 ดังนั้นจึงต้องระมัดระวังเลือกทานเบต้ากลูแคนที่ถูกต้องเท่านั้น จึงจะได้ประโยชน์ที่แท้จริง

ถ้าพูดถึงขนาดของเบต้ากลูแคนที่ถูกต้อง การศึกษาของนักวิทยาศาสตร์ ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ในช่วงปี 1960-1970 พบว่ามีขนาดประมาณ 1 ไมครอน หรือเป็นขนาดของโมเลกุลกลูโคส เรียงต่อกันยาว 7 โมเลกุล และ 1 โมเลกุลของสายแขนง 

เบต้ากลูแคน

ส่วนรูปร่างที่ถูกต้อง หรือเหมาะสมที่พูดถึงคือ โครงสร้าง 3 มิติ ของโมเลกุลเบต้ากลูแคน ซึ่งเกิดขึ้นตามธรรมชาติ แต่เบต้ากลูแคนในแต่ละยี่ห้อ จะมีโครงสร้างที่ไม่เหมือนกัน เนื่องจากโครงสร้าง 3 มิติตามธรรมชาติ อาจจะถูกทำลายไปอย่างง่ายดาย จากสารเคมีหรือขั้นตอนต่างๆที่ใช้ ตลอดจนอุณหภูมิ หรือความเป็นกรด-ด่าง ฯลฯ ปัจจัยเหล่านี้ล้วนมีผลต่อรูปร่างโมเลกุลด้วยกันทั้งสิ้น แม้เบต้ากลูแคนที่ได้ จะมีความบริสุทธิ์เพียงใด แต่หากมีโครงสร้าง 3 มิติที่ผิดไปจากธรรมชาติ ก็จะมีประสิทธิภาพต่างๆกันออกไป

แต่เราจะทราบได้อย่างไรว่า เบต้ากลูแคนที่เรารับประทาน มีโครงสร้าง 3 มิติที่ถูกต้อง เพียงใด? คำตอบก็คือ ไม่สามารถบอกได้จากคำพูดปากเปล่าจากผู้ผลิต ซึ่งมักใช้อ้างกันอยู่ทั่วไป แล้วมีวิธีไหนหรือไม่ที่จะสามารถพิสูจน์ให้เห็นว่า เบต้ากลูแคน มีโครงสร้าง 3 มิติ และ ขนาดที่ถูกต้อง? ณ เวลานี้มีเพียงวิธีเดียวเท่านั้น และเป็นวิธีที่พิสูจน์ให้เห็นอย่างชัดเจน นั่นคือ การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของเบต้ากลูแคน ซึ่งมีการศึกษาจำนวนมาก ซึ่งสามารถค้นหาได้ใน ข้อมูลฐานของ กระทรวงสาธารณสุขของประเทศสหรัฐอเมริกา (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/) นอกจากจะมีข้อมูลการเปรียบเทียบแล้ว ยังมีข้อมูลของการนำเบต้ากลูแคนไปใช้ในกรณีต่างๆ รวมทั้งสามารถทราบถึงสถาบันที่นำไปวิจัย และยังมีที่อยู่ที่สามารถเขียนจดหมาย หรืออีเมลล์ไปคุยกับนักวิทยาศาสตร์ผู้ศึกษาโดยตรงได้อีกด้วย

บทความโดย : ดร.วิทยา กดุมภะ